در آغاز كتاب پس از ديباچه گويد : پوشيده نماند كه چون اين كتاب غرايب انتساب از ممكن غيب به وضع مرغوب جلوه‌گر آمد لاجرم تاريخ آغاز و انجام آن لفظ مرغوب برآمد و ذكر ديار و بلاد و احوال اشخاص به ترتيب حروف تهجى مقرر شد و عرض و طول و بودن هر ملك و بلد از كدام اقليم مذكور نمود ، و مشتمل گردانيد بر يك سير و بيست و هشت گلشن و يك بهار ، سير در مقدمات ترتيب كتاب ( 2 صفحه است ) كه بيان شرائط مورخ و نحو اينهاست - بيست هشت گلشن هر كدام بيان حرفى از حروف 28 گانه است . بهار مشتمل بر چهار گلزار است : گلزار اول در بيان تعبير خواب ( 28 صفحه است ) گلزار دوم در ذكر منازل كه حين سياحت مشاهده شده ( پنج صفحه است ) گلزار سوم در بيان اخبار متفرقه ( 10 صفحه است ) گلزار چهارم در خاتمه كتاب ( 2 صفحه است ) حدائق السياحة اين كتاب در سال 1242 در دست تأليف بوده و همان سال در هجدهم ذىحجه در شهر شيراز به پايان رسيده و بنام يكى از شاهزادگان ديباچه نموده است در آغاز كتاب پس از ديباچه گويد چون اين مجموعه از رياض لطائف و ازاهير حقايق و گلهاى معانى زيب و زينت يافته بناء على هذا موسوم به حدايق السياحة گرديد و ذكر ديار و امصار به ترتيب حروف تهجى مقرر گردانيد و نيز ذكر احوال اشخاص را به ترتيب حروف لازم شمرد « 1 » اين كتاب را بر يك بوستان و 28 حديقه و يك گلستان قرار داده : بوستان در مقدمات ترتيب حدائق ( 7 صفحه ) - 28 حديقه هر حديقه در بيان حرفى از

--> ( 1 ) - پوشيده نماند كه آنچه در حاشيه كتاب طرايق مرحوم نايب الصدر راجع به اين كتاب ديده مىشود از حليه تحقيق عارى است و معلوم است كه ايشان حدائق را مطالعه نكرده‌اند و گرنه جاى شبهه نيست كه ترتيب حدائق مانند بستان بحروف تهجى است نه بعنوان ممالك مانند رياض و علاوه يك جلد است نه 2 جلد . و اعجب ازين چيزى است كه در كتاب ريحانه الادب مرحوم مدرس تبريزى است كه گفته حديقة السياحة و رياض السياحة و بستان السياحة هر سه كتاب در طهران بچاپ رسيده و اين شامل دو اشتباه است نام كتاب حديقه نيست و نسخه خطى آن هم كمياب است چه رسد به آنكه چاپ شده باشد